We rijden 15 minuten om voor een pen van 18 in plaats van 25 dollar maar niet voor een kostuum van 448 in plaats van 455 dollar. Ook voelen we ons benadeeld bij 0% inflatie en 2% loonsverlaging. Maar met 4% inflatie en 2% opslag zijn we best tevreden. En uit experimenten blijkt dat, wie een jaarsalaris van 70.000 dollar gepresenteerd krijgt als een salaris van 35 dollar per uur, minder spaart dan wanneer het als 70.000 dollar op jaarbasis wordt getoond. Geld en gedrag, het is allemaal best ingewikkeld. En het kan anders.
Hoe dan?
Bewuster en slimmer omgaan met geld heeft alles te maken met het kunnen uitstellen van bevrediging en zelfbeheersing zo stellen Kreisler en Ariely. Het vereist wilskracht om weerstand te bieden aan verleidingen waar we aan worden blootgesteld. Het loont (momenteel) heus wel de moeite om serieus naar aanbiedingen in de supermarkt te kijken. Maar wees jezelf ervan bewust dat dit ook een manier is om jou naar de winkel te lokken en je te verleiden tot andere aankopen.
‘Koopkracht. De kracht om te laten liggen wat je niet nodig hebt’ (Loesje)
En dus
Vraag jezelf, voordat je iets koopt, eerst eens af wat je hebt moeten doen om dit te kunnen betalen. Hoeveel uur heb je moeten werken om dit te kunnen betalen? Wat kun je hierdoor misschien niet kopen? Wat is het jou echt waard? Bedenk bij kortingen, aanbiedingen en prijsknallers dat je niet bespaart maar dat je gewoon geld uitgeeft. Ook bij bundels of combinaties moet je eigenlijk elk onderdeel op zichzelf op waarde schatten en daarbij niet in percentages denken. Zoals Ariely zegt: “100 euro is 100 euro. Of het nu 10 procent van een aanschaf van 1.000 euro of 1 procent van 100.000 euro is.” Schrijf je doelen op en maak ze zo concreet mogelijk. Zet elke maand 10% opzij als buffer. En als je spaart en geld opzij zet als buffer doe dat dan meteen aan het begin van de maand.
‘Cash is the oxygen of independence’ (Morgan Housel)
Tools
Er zijn handige tools beschikbaar die helpen bij geld & gedrag. Kijk maar eens op de website van Wijzer in geldzaken waar je een aantal huishoudboekjes kunt vinden. Je kunt filteren op jouw voorkeuren. Finbuddy is handig voor het verwerken van je maandelijkse vaste lasten. MyMoney helpt je bij het inzichtelijk maken van je financiële situatie. Buddy toont één overzicht van alle rekeningen en maakt een selectie in je uitgaven zodat je gemakkelijk kunt zien wat je bijvoorbeeld aan boodschappen uitgeeft. Het kijkt ook op welke toeslagen en uitkeringen je mogelijk recht hebt. En Sofie helpt je bij het ontdekken en realiseren van je financiële doelen.
Geld en geluk
Tot slot is het goed om je ervan bewust te zijn dat slimmer omgaan met geld iets anders is dan een zo hoog mogelijk inkomen nastreven. Kahneman geeft als indicatie een inkomen van 75.000 dollar. Daarboven zou het ervaren welzijn niet langer toenemen met als verklaring dat een hoger inkomen in verband staat met een verminderd vermogen om te genieten van de kleine genoegens des levens. Of, zoals Erica Verdegaal het stelt in haar artikel ‘Zo word je financieel tevreden’: overdrijf niet met consuminderen, rendementen checken, optimaliseren van winsten, onnodig beknibbelen en maximale bedragen reserveren voor ooit. Daar word je ongelukkig van.
Groet en gedraag je 😉